De naam Sterksel

Uit Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken


Sjef Driessens april 2012


De naam “Sterksel” is door Peter Dekkers uitvoerig bestudeerd.
Zie Mededelingen van het Instituut voor Naamkunde en Dialectologie te Leuven en het P.J. Meertens-Instituut te Amsterdam; 27ste jaargang 1995 Afl. 3-4.
In de eerste oorkonden treffen we de naam als volgt aan: in 1197 Sterkesele en Sterxele; in 1210 Stercsele; in 1211 Stercsele;
in 1220 Stercsele en Stercsele en in 1266 Sterksel.
De naam is op te delen in “sterk”en “sel".
Het tweede deel is betrouwbaar te verklaren doordat dit afkomstig is van het Frankische “sala” = zaal; gebouw uit één vertrek en zou ook een herdershut of veehut kunnen zijn.
Het eerste deel is niet zo zeker te verklaren doch als we met de omstandigheden in de 12e eeuw rekening houden,
waarbij men vanuit Heeze was begonnen met het ontginnen van het gebied en begraasd zal zijn met jongvee,
kunnen we tot de volgende verklaring komen.
“Sterk” zou afgeleid kunnen zijn van het Gotische “stairo” hetgeen betekent jonge koe welke nog niet gekalfd heeft en ook wel vaars genaamd.
En daarmee komen we voor Sterksel op “Vaarzenshok” of “Vaarzenstal”.
Deze Vaarzenstal moet dan gelegen hebben aan een weidegebied omsloten door struikgewas en bomen.
Tot hiertoe de redenatie van Peter Dekkers.

De meeste namen welke eindigen met "sel" zijn ontstaan vanaf de 7e eeuw en Peter Dekkers ging er vanuit dat er toen geen bewoning was.
Bij de latere onderzoeken op Weiakkers is echter gebleken dat er toen wel bewoning was;
namelijk enkele hoeven uit één vertrek waarin mens en vee waren ondergebracht.
Daardoor kan het ontstaan van de naam in een ander daglicht geplaatst worden.
Het deel "sterk" zou dan letterlijk verklaard kunnen worden en komen we op "Sterk Huis" .
Wie een betere verklaring heeft, mag het zeggen.


'Op' of 'In' Sterksel

Ik heb daar onderzoek naar gedaan en kom tot het volgende:
'Op' wordt gebruikt voor een hoger gelegen, open gebied met een kleine kern; veelal een gehucht of deelgebied.
Voorbeelden: Op Hugten, Op het Cijnsgoed, Op Providentia, Op Strijp (Leende), Op Euvelwegen, Op Ginderover en Op Sterksel.
Als je hier 'In' gebruikt wil dat niet gezegd zijn, het klinkt niet. 'In' wordt gebruikt voor de hoofdplaatsen en omsloten gebieden.
Voorbeelden: In Eindhoven, In Heeze, In Leende, In de Pan, In het Peelven.
Doordat een plaats in omvang toeneemt kan, met de tijd, 'Op' in 'In' veranderen.
We bemerken dit al een beetje in geval van Sterksel.
Laten we het voorlopig op 'Op Sterksel' houden; daar zijn we een beetje trots op.

Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Historie van Sterksel
Hulpmiddelen