Een dag te Sterksel

Uit Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

Een dag te Sterksel uit het Kanton Weert 08-06-1918. Uitgeschreven door Sjef Driessens Februari 2011

De wereld is meer dan ooit een tranendal, maar als je dan een invitatie krijgt om al is ‘t maar een dag door te brengen in een heerlijkheid, dan houdt ge zoo iets niet lang in bedenking. En de “Heerlijkheid Sterksel” lokte ons aan. Anderhalf jaar geleden was er ons eerste bezoek geweest, en wij hadden er de koppels gespierde ossen den scherpen kouter zien trekken door den ruigen heidegrond, en nu viel ons tweede bezoek in een “wunderschoene Monat Mai”, die maar te fantaseren is. Aan het stationnetje aan de lijn Eindhoven – Weert, waarop echter geen eersteklas rijtuigen rijden, ofschoon er toch wel grootgrondbezitters te vervoeren zijn, leest ge als op een eereboog de U welkom heetende woorden “Heerlijkheid Sterksel”. Als ge dan uit den trein stapt, die langzaam van je wegrolt, ligt beneden aan je voeten uitgestrekt in de klaterende zon de oude verwilderde thans herschapen heerlijkheid. Een azuren Italiaansche hemel over een kleurenwisselend verschiet van grijze dennenboschen met helgroene tintelingen van versche uitsprietsels, zacht wuivende roggevelden als blondre haarkuiven van de jeugd en daartusschen blank en blij het hupsche witte chalet met rood pannendak van het nieuwe hotel “Grand Hotel Sterksel” te weten, hier op voormalige hei in woestenij neergezet door onze beste Rotterdamsche bouwmeesters. In de loggia’s voor de logeerkamers kijken de gasten uit naar de nieuw aankomenden, wuiven al met de hand of zakdoek naar al herkende vrienden en kennissen. Het nieuwe hotelbedrijf is al fortuinlijk ingezet, er zijn veel gasten, en voor de maanden Juni en Juli is alles besproken wat men dezen zomer van menig welbekend hotel en gerenommeerd pension niet zeggen kan. De meest verwende stadsmenschen behoeven hier hun fijne neus niet op te trekken voor zoogenaamden “landelijken eenvoud”, menig deftig hotel in Nederlands eerste badplaats draagt een primitiever cachet. Ruime lichte gangen, vriendelijke kamers met keurige eiken ameublement, huislijke coversatiezalen en een prachtige eetzaal, waar door de hooge open vensters de longen voldoende dennenlucht naar binnen geurt. Langs de wanden van de gangen en kamers een keurcollectie van Brabantsche boerentijpen, van schilders die voornamelijk in het aangrenzende Heeze, het mooiste dorp van Noord-Brabant werken, stukken van Rosenberg, Jan van Noort en den Amerikaan Castle Keith. Na de lunch kwamen de rijtuigen voor, die ons rond zouden voeren langs al de ontginningswerken in de Heerlijkheid. De leider van het werk is de heer Willems van Hoorebeeke, een gedurende den oorlog naar ons land uitgeweken Belg, maar een, die zijn tijd van onvrijwillige ballingschap hier op een kostelijke wijze besteed heeft aan werken van vrede en welvaart. De ontginning omvat niet minder dan 1760 hectaren, waarvan sinds het begin der exploitatie in Augustus 1915 thans reeds 615 herctaren is herschapen in meer of minder vruchtbaar land en wel 250 hectaren weiland en gras, 189 hectaren klaver, 109 hectaren rogge, 79 hectaren aardapelen, 7 hectaren mangelwortelen, 5 hectaren boonen en 1 hectare asperges. Binnen enkele jaren denkt men met de heele ontginning klaar te zijn. 250 Menschen vinden hier hun dagelijkschen arbeid. Een paar pronkbeesten van paarden trokken onzen wagen door het mulle zand. De nieuwe breed aangelegde wegen zijn nog wat stoffig, want ‘t is moeilijk wegens het dure vervoer om aan sintels en puin te komen, die den weg moeten hard maken, maar straks schuiven we weer tusschen de bosschen over het gladde naaldentapijt. In de mooie effen weien dartelen kudden jonge kalveren en worden door ons vreugdevol als de “spec patriae” begroet. Aan de weien van het malschte groen paren de volle aarappelvelden en weer iets verder, waar het vorig jaar nog een mastbosch stond, kuift nu de tweemeter hooge rogge. Tusschen al deze weelde bouwt de N V als een wijze Jozef van Egypte prachtige voorraadschuren om straks op te bergen, de regeering haalt het toch wel weer weg, maar de Heerlijkheid hoopt nog langer te bestaan dan alleen deze moeilijke crisisjaren. Met weemoed zien we in al weer een malsche wei de vette pronkbeesten van koeien in dubbelen zin van het woord onze neus voorbij stappen. Hier en daar rijen zich naast elkaar de pas gebouwde arbeidershuisjes, een aardig type woning, mooi van lijn en vriendelijk van kleur. Iets verder is men bezig een paarden- en ossenstal te bouwen, 60 meter lang en 18 meter breed, als men den opzet ziet, denkt men dat men hier bezig is aan een tentoonstellingshal. Overal komt de welvaart U tegen. En onwillekeurig denkt men aan het lang voorbereide Zuiderzeeplan, dat aan Holland een nieuwe provincie moet toevoegen maar dat nog eindelooze jaren duren moet en evenzeer eindelooze millioenen kosten zal. En hier zijn eenige particulieren, eenige ondernemende heeren uit Rotterdam en Tilburg, bezig een woestenij in een paradijs te herscheppen, en dat alles binnen enkele jaren tijds. Enkele dagen te voren had de afdeeling Roermond van de Heide Maatschappij een bezoek aan Sterksel gebracht om ontginningswerken in oogenschouw te nemen., en deze heeren waren enthousiast over de schitterende resultaten, welke hier binnen een paar jaren reeds zijn bereikt. Door een vernuftig rioleerstelsel heeft de heer Willems de afwatering van geheel de heerlijkheid volkomen in de hand. Mooie vijvers en kanalen geven niet alleen den zomergasten volop gelegenheid om van het water te profiteeren, maar dienen ook voor de electrisch gedreven booten als een uitstek comfortabel middel van vervoer voor de kunstmeststoffen naar de diverse gronden. Hier en daar ligt nog een uitgestrekt veen, in rimpeloozen waterspiegel, de luchten zich schilderachtig afteekenen en tusschen het zachte ruischende oeverriet de donkere waterhoentjes dartel rondpoelken. Langs donker-koele bosschages , die …len van de lentevreugd van vinken en meezekes rijden we het schilderachtige Heeze tegemoet, roode beuken kleuren daar verrassend tegen majestueuze eiken en strekken als beschermend hun schaduwrijke takken over de in alle tinten bloeiende rhodondendrons. Statig ligt tusschen het hooge hout het oude kasteel van Heeze van Baron Tuyl van Serooskerken. Maar Heeze was maar even een snoeptoertje, ondernomen, omdat dit mooie dorp zich zoo wel aan de Heerlijkheid aanpast, weer spoedig zwenken we naar Sterksel’s gebied terug. Langs de eigen smederij, timmerwinkel en wagenmakerij kwamen we voorbij de puinen van de pas afgebrande kunstmeststal, waar bij het laatste onweer de bliksem was ingeslagen. Maar ten bewijze hoe voortvarend er op Sterksel wordt aangepakt, ofschoon de ramp pas enkele dagen had plaats gehad, was men nu reeds aan den herbouw bezig en werd het puin reeds ter verharding over de wegen uitgestrooid. Gelukkig waren de nog aanwezige kunstmeststoffen nog ongedeerd gebleven, want als men een ruime beschikking had over dit kostbare materiaal, dan was men met de ontginning al veel verder nog geweest. Aan de overzijde werd de laatste hand gelegd aan een prachtige modelstal voor een tweehonderd koeien. De beesten worden zoo gestald, dat zij acher- noch vooruit kunnen; langs een kanaal loopt de gier weg in diepe betonnen putten, terwijl de dikke mest zeer gemakkelijk kan worden weggeschept. Boven den stal zijn ruime zolders voor hooi en graan, het graan wordt op een afgeschoten plankier geborgen. Breede luchtkokers waarop een ventilator, zorgen voor de luchtverversing. Als het vee in de wei is, dan werken hier de electrische dordmachines, terwijl het graan dan meteen naar de zolders geexpedieerd wordt. De stal is geheel ekectrisch verlicht en een smalspoor in het rond vergemakkelijkt het vervoer van het veevoeder.. Naast dezen modelstal voor het vee , die werkelijk denken doet aan de mooiste modelboerderijen van Denemarken, waar het boerenbedrijf zeker het hoogst staat, is er nog een even voortreffelijk ingerichte stal voor de dertig welonderhouden werkpaarden. Elk paard heeft een eigen stal met zijn naam als de titel van een villa erboven, zoodat heel den stal rond een litanie van lieve vrouwennamen loopt. Ook hier in het rond weer overal smakelijke arbeidshuisjes die mogen gelden als het gelukkigst type, ook onder aesthetisch opzicht, van een moderne landelijke woning. Hier ter plaatse is men dan ook druk bezig met de bouw van een houtdestillatie fabriek, welke inrichting over zes weken in bedrijf moet zijn. Een electrische centrale met 50 PK zorgt voor verlichting van heel de Heerlijkheid. Toen we dan ook om zes uur in de frische eetzaal van het hotel aan tafel gingen, waar ons de heerlijkste forellen werden rondgediend, mocht zeker naar waarheid worden getuigd dat in Sterksel hard gewerkt wordt aan een stukje welvaart van ons land. Verdiende hulde werd gebracht aan de moedige ondernemers de heeren Bervoets, Pessers, v. Moorsel, v. Gils en Perquin, en alle lof aan den energieke landbouw econoom den heer Willems, die met zijn langen baard hier wel behagelijk als God de Vader dagelijjks rond al zijn geschapendom wandelt. Zeker is het wel de vermelding waard dat mannen, die in de stad hun groote en drukke zaken hebben, nog liefhebberij te over toonen om hier buiten nuttig te zijn voor de gemeenschap en hier een betrekkelijke woestenij omscheppen in zeer vruchtbare gouwen. Ook van zulke mannen mag, vooral in deze tijden van nood en kommernis getuigd worden dat zij zijn “bene meriti de patria”. De hooge vensters van de hotelzaal lieten het uitzicht op de van gouden licht omvloten bronzen dennenstammen, kalend tegen een lucht van uitgespannen blauw. De muziek van de Belgische geinterneerden zette buiten het “Wien Nederlands Bloed” in en als ze even pauzeerden, dan juikten de vinken, snetterden de meezekens, sloeg de nachtegaal zijn vroegen zilveren slag. M.

Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Historie van Sterksel
Hulpmiddelen