Nieuwe Gemeenschap 1926 - 1945

Uit Wiki
Ga naar: navigatie, zoeken

'

Sjef Driessens, december 2015


Nieuwe mensen uit zowat alle provincies van Nederland. enthousiast en niet behept met oud zeer, beginnen aan de opzet van een economische en sociale gemeenschap.
De Witte Paters kopen het hotel, breiden het uit, en beginnen er het klein-seminarie St. Paulus College.
De grote zorg van Pastoor Thijssen is dat Sterksel een katholiek dorp moet blijven; in 1927 wordt de huidige kerk ingewijd en de oude kapel ingericht tot parochiehuis.
Van de omliggende dorpen hoeft men niet veel steun te verwachten; men kijkt de nieuwelingen met argusogen aan.
Ook enkele oude families maken deel uit van de gemeenschap en werkers van de eerdere Maatschappij blijven op Sterksel wonen.
Er wordt tot een eigen afdeling van de Boerenbond besloten en na veel getouwtrek komt er ook de Boerenleenbank.
Deze bank is hard nodig omdat de jonge ondernemers kredieten nodig hebben om aan de gang te komen.
Toch kunnen velen het niet bolwerken
en vertrekken weer; in de dertiger jaren is het crisis. Pastoor Thijssen springt voor bepaalde families persoonlijk bij en raakt zelf financieel aan lager wal.
De bisschop stuurt hem naar een rijkere parochie en Verhoeven wordt zijn opvolger.
De pastoor krijgt veel assistentie van de Witte Paters bij kerkelijke vieringen.

Ook wordt gebruik gemaakt van het terrein van de Witte Paters bij processies en die door de studenten fanfare wordt opgeluisterd.
Men heeft een goede band met Providentia; velen vinden er werk.

Omdat alle wegen en waterlopen particulier eigendom zijn doet de gemeente geen onderhoud en wordt er een Weg en Waterschap opgericht en koopt men sintels
van de spoorwegen om de belangrijkste wegen enigszins te verharden.
In 1936 wordt de weg naar Heeze met klinkers verhard; voor die tijd moest men in natte perioden dikwijls via de Vlaamseweg omrijden om in Heeze te komen.
Van de burgers werken er een aantal op de boerenbedrijven doch zijn voor een baan steeds meer aangewezen op de industrie in de omgeving.
Het dorp heeft een postkantoor, een bakker, enkele cafe’s en winkels en er vestigen zich een aannemer, een smid en zelfs een kapper en een fietsenmaker.
Verschillende verenigingen ontstaan; zoals een voetbalclub, een toneelvereniging en de Jonge Boerenstand.
Doordat het inwoneraantal van Sterksel groeit heeft men op een gegeven moment twee vertegenwoordigers in de gemeenteraad.

Met het failliet van de Maatschappij heeft ook de elektriciteitscentrale opgehouden te bestaan en in 1931 wordt het dorp voorzien van een bovengronds elektriciteitsnet.
De radio en de telefoon doen hun intrede als ook de elektrisch aangedreven wasmachine.

Bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in mei 1940, zijn een drietal Nederlandse soldaten gesneuveld en aan de Vlaamseweg begraven.
Providentia wordt door de Duitsers gevorderd ten behoeve van de Hitler Jugend en achter het gebouw wordt een grote schuilkelder gebouwd.
Het station dat net voor de oorlog gesloten was wordt door de Duitsers weer in gebruik genomen.
Tijdens bombardementsvluchten van geallieerden naar Duitsland worden verschillende vliegtuigen neergehaald;
geallieerde vliegtuigen schieten de stoomlocomotief van treinen kapot.
Het verzet is actief en saboteert de spoorrails. Op Sterksel zijn veel onderduikers en ook Joden ondergebracht.
Enkele dorpsbewoners zijn bij de NSB; in de hoop een beter bestaan te krijgen; een persoon is in dienst geweest van de vijand.
Bijeenkomsten van de standsorganisaties worden verboden en in de omgeving worden burgemeesters en andere notabelen doodgeschoten indien zij niet met de Duitsers willen medewerken.
Voedsel en andere zaken zijn gerantsoeneerd en men is op zelfvoorziening aangewezen.

Bij de losplaats aan het station ontstaat een fabriekje dat borstels en bezems maakt; “Sterkselse bezems vegen alles schoon”.
Er is zwarte handel; stedelingen komen naar het dorp om hun spullen te ruilen tegen voedsel; de meeste boeren verkopen tegen redelijke prijzen.
Tegen het vallen van de avond komen op 19 september 1944 een paar Engelse gevechtwagentjes door Sterksel gereden en daarmee is de bevrijding een feit.
Voor de doorstoot in de Peel wordt tot het volgende voorjaar gewacht.
De Engelsen hebben hun keuken in de school en in de eiken lanen staat hun materieel opgesteld; goed gecamoufleerd onder de bomen.
Het St. Paulus College is tot ziekenhuis ingericht en ten behoeve van het Peel offensief wordt Providentia een militair hospitaal met een militaire begraafplaats.
Het zal tot mei 1945 duren voordat geheel Nederland is bevrijd.

zie ook:

Persoonlijke instellingen
Naamruimten

Varianten
Handelingen
Navigatie
Historie van Sterksel
Hulpmiddelen